Wynik cytologii w grupie II zwykle nie oznacza raka ani stanu przedrakowego, ale często wskazuje na stan zapalny lub zmiany odczynowe. Wyjaśniam, jak rozumieć taki opis, czym różni się dawna skala Papanicolaou od systemu Bethesda, kiedy potrzebna jest kontrola oraz co zmieniło się w profilaktyce raka szyjki macicy w Polsce.
Druga grupa najczęściej oznacza prawidłowe komórki z cechami zapalenia
- Brak dysplazji oznacza, że w rozmazie nie opisano zmian przednowotworowych.
- Stan zapalny może wynikać między innymi z infekcji, podrażnienia lub zmian zanikowych.
- Grupa II nie jest tym samym co CIN2, czyli śródnabłonkowa neoplazja średniego stopnia.
- System Bethesda jest obecnie dokładniejszy i zastąpił prosty podział na grupy I-V.
- Kontrola zależy od pełnego opisu, objawów, wyniku HPV i jakości pobranego materiału.
Co oznacza druga grupa w cytologii
Określenie grupa II pochodzi z dawnej, pięciostopniowej skali Papanicolaou. Taki wynik oznacza zwykle, że widoczne są prawidłowe komórki nabłonka, ale w rozmazie pojawiają się także leukocyty, komórki zapalne, regeneracyjne albo zmienione pod wpływem podrażnienia.
Najważniejsza informacja brzmi uspokajająco. W klasycznym rozumieniu grupy II nie stwierdza się komórek dysplastycznych ani nowotworowych. Nie oznacza to jednak, że wynik można zawsze całkowicie zignorować, szczególnie gdy pacjentka ma objawy lub opis wskazuje na nasilony stan zapalny.
W praktyce często widzę też inne nieporozumienie. Grupa II w cytologii nie oznacza CIN2. Numer jest podobny, ale chodzi o dwie różne klasyfikacje. CIN2 opisuje zmianę przedrakową średniego stopnia i wymaga zupełnie innego postępowania.
| Określenie | Co zwykle oznacza | Znaczenie praktyczne |
|---|---|---|
| Grupa I | Obraz prawidłowy | Brak istotnych nieprawidłowości w rozmazie |
| Grupa II | Prawidłowe komórki z zapaleniem lub zmianami odczynowymi | Zwykle brak zmian przednowotworowych, ale trzeba ocenić przyczynę zapalenia |
| ASC-US lub LSIL | Nieprawidłowości opisane według systemu Bethesda | Wymagają interpretacji zależnej między innymi od HPV i wieku |
| HSIL | Zmiana śródnabłonkowa dużego stopnia | Potrzebna jest pilna diagnostyka pogłębiona |
Skąd bierze się stan zapalny w takim wyniku
Komórki zapalne w cytologii mogą pojawić się przy infekcji pochwy lub szyjki macicy. Wśród możliwych przyczyn są grzyby z rodzaju Candida, bakterie, rzęsistek, a także zakażenia przenoszone drogą płciową. Sam wynik cytologii nie zawsze pozwala jednak pewnie ustalić drobnoustrój, dlatego nie powinien zastępować badania ginekologicznego ani wymazu mikrobiologicznego.
Druga grupa może towarzyszyć również podrażnieniu, ektopii szyjki macicy, procesom gojenia albo zmianom zanikowym związanym z niedoborem estrogenów. Znaczenie ma wiek, okres życia, stosowane leki, niedawne zabiegi oraz to, czy występują dolegliwości.
Objawy, które mogą pasować do zapalenia
- pieczenie lub świąd pochwy,
- upławy o zmienionym kolorze, zapachu albo konsystencji,
- dyskomfort podczas stosunku,
- pieczenie przy oddawaniu moczu,
- plamienie po stosunku lub między miesiączkami.
Jeżeli nie ma żadnych objawów, a opis mówi tylko o niewielkich zmianach zapalnych, lekarz może zalecić obserwację i powrót do rutynowego programu badań. Gdy zapalenie jest nasilone, materiał był trudny do oceny albo dolegliwości utrzymują się, potrzebna bywa konsultacja i kontrola po postępowaniu zaleconym przez lekarza.
Jak czytać cały wynik, a nie tylko oznaczenie grupy
Jedna cyfra nie daje pełnego obrazu. W pierwszej kolejności sprawdzam, czy materiał był odpowiedni do oceny. Jeśli laboratorium zaznaczyło, że rozmaz jest nieczytelny z powodu krwi, śluzu lub licznych komórek zapalnych, wynik może wymagać powtórzenia, nawet gdy ogólna kategoria brzmi łagodnie.
W opisie mogą pojawić się informacje o obecności grzybów, bakterii, rzęsistka, zmianach regeneracyjnych albo zaniku nabłonka. Trzeba też sprawdzić, czy wykonano test HPV wysokiego ryzyka. Prawidłowa cytologia nie wyklucza samego zakażenia HPV, ponieważ oba badania oceniają różne elementy.
| Element wyniku | Na co zwrócić uwagę |
|---|---|
| Jakość materiału | Czy próbka była odpowiednia do oceny |
| Opis komórek | Czy mowa o zapaleniu, regeneracji, zaniku czy atypii |
| Czynniki infekcyjne | Czy laboratorium wskazało możliwe grzyby, bakterie lub pasożyty |
| HPV | Czy wykonano test i jaki był jego wynik |
| Zalecenia | Czy wskazano leczenie, kontrolę lub dalszą diagnostykę |
Od lat wyników nie powinno się oceniać wyłącznie przez pryzmat grup I-V. System Bethesda opisuje dokładniej jakość próbki, rodzaj zmian i ewentualne nieprawidłowości. Dlatego stary zapis o grupie II najlepiej zestawić z pełnym wynikiem oraz aktualną oceną lekarza.
Co zrobić po otrzymaniu wyniku grupy II
Najrozsądniejsze postępowanie jest proste, ale zależy od szczegółów. Nie zaczynałabym leczenia na własną rękę tylko dlatego, że w wyniku pojawiło się słowo „zapalenie”. Cytologia może sugerować problem, lecz nie zawsze rozpoznaje jego przyczynę.
- Przeczytaj cały wynik i sprawdź, czy materiał był odpowiedni do oceny.
- Umów konsultację, jeśli występują upławy, ból, świąd, pieczenie lub krwawienia.
- Jeżeli lekarz podejrzewa infekcję, zastosuj zalecone badania i leczenie.
- Ustal termin kontroli, szczególnie gdy stan zapalny był nasilony lub utrudniał ocenę komórek.
- Nie rezygnuj z regularnego skriningu nawet po prawidłowym wyniku.
Jeśli opis zawiera dodatkowo ASC-US, LSIL, HSIL, AGC albo dodatni wynik HPV, nie należy tłumaczyć wszystkiego samym stanem zapalnym. Takie oznaczenia mogą wymagać osobnego algorytmu, na przykład powtórnej cytologii, testu HPV, kolposkopii lub badania histopatologicznego.
Przeczytaj również: Nietypowe objawy menopauzy: Czy to naprawdę hormony?
Kiedy zgłosić się szybciej
Nie czekaj na kolejne rutynowe badanie, jeśli pojawia się krwawienie po stosunku, krwawienie po menopauzie, wodnista lub krwista wydzielina, nawracający ból miednicy albo objawy szybko się nasilają. Sama grupa II nie wyjaśnia takich dolegliwości i nie powinna opóźniać badania ginekologicznego.
Co zmieniło się w profilaktyce raka szyjki macicy w Polsce
W 2026 roku zasady programu profilaktycznego na NFZ zostały zaktualizowane. Od 1 sierpnia 2026 roku podstawowym badaniem przesiewowym jest test HPV HR, który wykrywa materiał genetyczny wysoko onkogennych typów wirusa. Przy dodatnim wyniku z tego samego pobrania może zostać wykonana cytologia na podłożu płynnym, czyli LBC.
Program obejmuje kobiety w wieku 25-64 lat i nie wymaga skierowania. Zmiana ma znaczenie także dla interpretacji przyszłych wyników, ponieważ pacjentka może nie otrzymać już prostego oznaczenia grupy II, tylko informację o wyniku HPV oraz opis cytologii według systemu Bethesda.
Jak podają NFZ i Narodowy Instytut Onkologii, ujemny test HPV HR pozwala zwykle przejść do kolejnego badania w odstępie 5 lat, natomiast dodatni wynik uruchamia dalszą ocenę zależną od genotypu wirusa i obrazu cytologicznego. Ostateczny termin zawsze powinien wynikać z otrzymanego wyniku i zaleceń placówki.
Spokojny wynik nie zwalnia z rozsądnej kontroli
Druga grupa w dawnej skali Papanicolaou najczęściej oznacza brak zmian przednowotworowych oraz obecność zapalenia albo zmian regeneracyjnych. To powód do zachowania spokoju, ale nie do samodzielnego leczenia ani odkładania konsultacji mimo objawów.
Najwięcej mówi pełny opis, jakość próbki, wynik HPV i historia wcześniejszych badań. Tak właśnie podchodzę do takich wyników: uspokajam tam, gdzie nie ma cech alarmowych, a jednocześnie sprawdzam, czy stan zapalny nie wymaga leczenia i czy pacjentka pozostaje w regularnym programie profilaktyki.
